साठेखत — मसुदा, मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी

साठेखत म्हणजे काय?

साठेखत (ॲग्रीमेंट फॉर सेल किंवा ॲग्रीमेंट टू सेल) हा करार आहे ज्यात विक्रेता भविष्यातील अटींवर — साधारणपणे पूर्ण पेमेंट, कर्ज वितरण किंवा बिल्डरचे बांधकाम पूर्ण होणे — मालमत्ता खरेदीदाराला हस्तांतरित करण्याचे वचन देतो. मालकी नंतर खरेदीखत किंवा हस्तांतरणपत्राने हस्तांतरित होते.

मालमत्ता हस्तांतरण अधिनियमाच्या कलम ५४ नुसार साठेखताने स्वतःहून मालकी निर्माण होत नाही. मात्र महाराष्ट्रात मुद्रांक अधिनियमानुसार ताबा दिलेला किंवा देण्याचे ठरलेला करार हस्तांतरणपत्र मानला जातो. म्हणूनच पुणे-मुंबईतील बहुतेक फ्लॅट खरेदी करारांवर साठेखताच्या टप्प्यालाच पूर्ण मुद्रांक शुल्क भरले जाते.

साठेखत साठी आवश्यक कागदपत्रे

साठेखत ची प्रक्रिया कशी होते

1. मालकी तपासणी

   विक्रेत्याची मालकीची साखळी, सूची-२, सोसायटी नोंदी व बोजा तपासतो, म्हणजे वादग्रस्त मालमत्तेवर ॲडव्हान्स दिला जात नाही.

2. साठेखताचा मसुदा

   किंमत, इसार रक्कम, पेमेंट टप्पे, ताब्याची तारीख, कर्जाची अट, कसूर व परताव्याच्या अटी तयार करून मंजुरीसाठी पाठवतो.

3. मुद्रांक शुल्क गणना

   करार मूल्य व रेडी रेकनर मूल्य यापैकी जास्त रकमेवर शुल्क काढून GRAS ई-चलन तयार करतो.

4. दुय्यम निबंधक वेळ

   दुय्यम निबंधक कार्यालयाची वेळ (किंवा बिल्डर देत असल्यास ई-नोंदणी) बुक करून दस्त सहीसाठी तयार ठेवतो.

5. नोंदणी

   पक्षकार सही करतात, फोटो व ठसे घेतले जातात आणि सूची-२ सह नोंदणीकृत साठेखत तुम्हाला मिळते.

साठेखत कधी लागते?

• नवीन फ्लॅट बुक करताना — RERA कलम १३ नुसार नोंदणीकृत साठेखताशिवाय बिल्डर फ्लॅटच्या किमतीच्या १०% पेक्षा जास्त रक्कम घेऊ शकत नाही.
• गृहकर्जाने रिसेल फ्लॅट घेताना — बँका नोंदणीकृत साठेखत व सूची-२ वर कर्ज मंजूर करतात.
• जमीन किंवा प्लॉट घेताना — पेमेंट काही महिन्यांत होणार असेल किंवा NA/मोजणी बाकी असेल.
• किंमत निश्चित करण्यासाठी — विक्रेता सोसायटी NOC किंवा जुने कर्ज फेडत असताना.

साठेखतावरील मुद्रांक शुल्क

मुद्रांक शुल्क करार मूल्य आणि शासकीय रेडी रेकनर मूल्य यापैकी जास्त रकमेवर आकारले जाते. मुंबई महापालिका क्षेत्रात ६% (१% मेट्रो सेससह), तर पुणे, पिंपरी-चिंचवड व ठाणे महापालिका क्षेत्रात मेट्रो सेस व LBT सह सुमारे ७%. निवासी मालमत्तेवर महिला खरेदीदारांना अटींसह १% सवलत मिळते.

नोंदणी शुल्क मूल्याच्या १%, कमाल ₹३०,०००. करारात ताबा दिला जात नसेल तर मुद्रांक अधिनियमाचा वेगळा अनुच्छेद लागू होतो आणि शुल्क कमी होते — पैसे भरण्यापूर्वी तुमच्या व्यवहाराला कोणता लागू आहे ते आम्ही निश्चित करतो.

टीप: नोंदणीकृत साठेखत नंतर रद्द केल्यास मुदतीत अर्ज केल्यास मुद्रांक शुल्काचा काही भाग परत मिळू शकतो. पहा: रद्दीकरण लेख.

खरेदीदारांच्या टाळायच्या चुका

• परताव्याची अट नसलेल्या अनोंदणीकृत “MOU” वर मोठी टोकन रक्कम देणे.
• कराराचे मूल्य कमी दाखवणे — दुय्यम निबंधक रेडी रेकनरप्रमाणेच शुल्क घेतात आणि कमी मूल्यांकनामुळे कलम ३२अ अंतर्गत नोटीस येऊ शकते.
• सोसायटी NOC, थकबाकी किंवा फ्लॅटवरील बँकेचा बोजा तपासायचा राहून जाणे.
• पेमेंट टप्पे कर्ज वितरणाशी न जोडणे, त्यामुळे बँकेला उशीर झाल्यास खरेदीदार कसूरदार ठरतो.

पुणे, पिंपरी-चिंचवड, मुंबई, ठाणे व पालघर येथे साठेखत (ॲग्रीमेंट टू सेल)

या सर्व शहरांतील ग्राहकांसाठी आम्ही साठेखत चे काम करतो. स्थानिक पातळीवर काय वेगळे असते:

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न